Жақсы ТЗ әр пиксельді сипаттамайды — бұл мүмкін де емес, керек те емес. Оның міндеті — бизнес мақсаттарын, жоба шекараларын және түсінікті қабылдау критерийлерін бекіту, сонда екі айдан кейін тапсырыс беруші мен әзірлеуші екі түрлі сайтты елестетіп отырғаны шықпайды.
Төменде — әзірлеуде тәжірибесі жоқ адам да жұмыс істей алатын ТЗ құрастыру құрылымы.
1. Жоба контексті
Беттер құрылымы туралы айтпас бұрын мыналарды бекіту керек:
-
Бизнес немен айналысады және сайт қандай міндетті шешуі керек — өтінімдер, сату, имидж, клиенттерді қолдау.
-
Мақсатты аудитория кім және қандай тілдерде сөйлейді.
-
География: бір қала, бүкіл ел, бірнеше ел.
-
Табыс қалай өлшенеді — өтінімдер саны, сайттағы уақыт, белгілі бір арнадан конверсия.
-
Шектеулер: мерзімдер, бюджет, бұрыннан бар брендбук, қолданыстағы инфрақұрылым (хостинг, CRM, пошта).
2. Сайт картасы және URL құрылымы
Барлық бет түрлерінің тізімі: қызметтер, кейстер, блог, формалар, тауар карточкалары. Егер сайт ескісінің орнына жасалса — іздеудегі позицияларды жоғалтпау және сыртқы сілтемелерді бұзбау үшін ескі мекенжайлардың жаңаларына сәйкестік кестесі міндетті түрде керек. Қай беттер индекстелмеуі керектігін бөлек белгілеу керек.
3. Пайдаланушы сценарийлері
Сайттағы әрбір маңызды әрекет үшін мыналарды жазған пайдалы: пайдаланушы неден бастайды, қайда түседі, оның қандай әрекет нұсқалары бар, сәтті болғанда және қате болғанда не болады. Мысалы: адам «Telegram-бот әзірлеу» сұранысы бойынша сайтты табады → қызмет бетіне түседі → форманы толтырады → растауды көреді → менеджер CRM-де өтінім алады.
4. Контент және жауапкершілік аймақтары
Мәтіндерді кім жазады, оларды кім аударады, соңғы нұсқаны кім бекітеді. Тапсырыс беруші қандай материалдар береді — логотип, фотосуреттер, құжаттар. Ескі сайт болса, оның контенті қандай форматта көшуге дайындалады.
5. Интеграциялар
Әрбір интеграция үшін (CRM, төлем жүйесі, Telegram-бот, аналитика) мыналарды көрсеткен жөн: қолжетімділік иесі кім, құжаттама қайда, қандай деректер қай бағытта беріледі, қателер қалай өңделеді, іске қосу алдында тексеруге арналған сынақ орта бар ма.
6. SEO, жылдамдық және қолжетімділік
Әрбір бетке бірегей тақырыптар мен сипаттамалар, жүктелу жылдамдығының мақсатты көрсеткіштері (Core Web Vitals), қолжетімділікке базалық талаптар — пернетақтамен навигация, мәтін контрастылығы, суреттердегі alt-тегтер, құрылымдық деректер.
7. Қабылдау критерийлері
Ең төмен бағаланатын бөлім. «Сайт жылдам болуы керек» — критерий емес, тілек. «Басты бет 4G желісінде 3 секундтан жылдам жүктеледі» — мұны тексеруге және қабылдауға немесе қабылдамауға болады. Талаптар неғұрлым нақты тұжырымдалса, жобаны тапсыру кезеңінде дауласуға соғұрлым аз себеп болады. Жұмыс басталғаннан кейін ТЗ-ге өзгерту енгізу тәртібін бөлек жазған жөн — алдын ала келісілсе, бұл қалыпты тәжірибе.
Бастауға арналған мини-үлгі
-
Сайттың мақсаты және нәтижені қалай өлшейміз.
-
Аудитория және тілдер.
-
Беттер тізімі және бөлімдер құрылымы.
-
Негізгі пайдаланушы сценарийлері.
-
Интеграциялар және оларға кім жауапты.
-
SEO мен жылдамдыққа қойылатын талаптар.
-
Әрбір тармақ бойынша қабылдау критерийлері.
Code Nova Evolution-да біз әдетте жобаны бастар алдындағы талдау кезеңінде осындай ТЗ жинауға көмектесеміз — бұл әзірлеуді жылдамдатады және бастапқы кезеңдегі түсінбеушіліктердің көбін алып тастайды.
