Веб-әзірлеу терминдерінің сөздігі

Жобаларды талқылауда, коммерциялық ұсыныстарда және біздің мақалаларда кездесетін терминдердің қысқаша анықтамасы. Жаргонсыз және әсер қалдыруға тырыспай.

Сайт және әзірлеу

Лендинг: Бір мақсатты әрекеті — өтінім, сатып алу немесе тіркелу — бар бір беттік сайт. Көп беттік сайттан көлемімен емес, бір ғана міндеті болуымен ерекшеленеді.
Көп беттік сайт: Бөлімдері бар сайт: қызметтер, кейстер, блог, байланыстар. Келуші шешім қабылдар алдында зерттейтін нәрсе болғанда және түрлі тақырып бойынша іздеу трафигі маңызды болғанда қажет.
CMS: Мазмұнды басқару жүйесі — сайт иесі мәтінді, тауарды және жаңалықты бағдарламашысыз өзгертетін әкімшілік панель.
MVP: Минималды өміршең өнім — өнім жұмыс істемейтін функциялар жиынтығы бар бірінші нұсқа. Қалғаны пайдаланушылардың нақты мінез-құлқы бойынша қосылады.
Кілтпен тапсырылатын сайт: Жұмысқа дайын күйде тапсырылатын жоба: талдау, дизайн, әзірлеу, толтыру, SEO дайындығы және іске қосу. Жылжыту мен жарнама әдетте бұған кірмейді — оларды бөлек нақтылаған жөн.
Техникалық тапсырма: Мақсатты, жұмыс көлемін және қабылдау өлшемдерін бекітетін құжат. Оның міндеті әр пикселді сипаттау емес, тапсырыс беруші мен әзірлеуші бір нәтижені елестетуін қамтамасыз ету.
Бейімделгіш беттеу: Бет телефоннан кең мониторға дейін кез келген өлшемдегі экранда дұрыс көрінетін беттеу тәсілі. 2026 жылы бұл таңдау емес, норма.

Архитектура және технологиялар

Frontend: Сайттың пайдаланушы браузерінде жұмыс істейтін бөлігі: интерфейс, беттеу, бет элементтерімен өзара әрекет.
Backend: Сервер бөлігі: дерекқор, өтінімді өңдеу логикасы, интеграциялар. Пайдаланушы оны көрмейді, бірақ өтінімнің менеджерге жетуі соған байланысты.
API: Бір жүйе екіншісіне дерек беретін интерфейс — мысалы, сайт өтінімді CRM-ге береді. «Интеграцияны баптау» дегенде әдетте API-мен жұмыс меңзеледі.
SSR: Серверлік рендеринг — бет серверде жиналып, браузерге дайын күйде келеді. Іздеу үшін маңызды: онсыз краулер мазмұнның орнына бос бет алуы мүмкін.
PWA: Прогрессивті веб-қосымша: телефонға қосымша ретінде орнатылатын, офлайн жұмыс істейтін және push-хабарламаны қолдайтын, бірақ қосымша дүкенінде жариялауды талап етпейтін сайт.
CRM: Клиенттермен жұмысты есепке алу жүйесі: өтінімдер, мәмілелер, тапсырмалар, қарым-қатынас тарихы. «Бұл клиентпен қазір не болып жатыр» деген сұраққа жауап береді.
ERP: Ішкі процестерді басқару жүйесі: қойма, қаржы, сатып алу, өндіріс. CRM-нен айырмашылығы клиентке емес, бизнестің ішіне қарайды.
Хостинг: Сайт физикалық түрде жататын сервер. Домен — мекенжай, хостинг — үй-жайдың өзі; бұл әртүрлі қызмет және жиі әртүрлі жеткізуші.
Домен: Сайт мекенжайы. Мәңгілікке сатып алынбайды — мерзімге жалға алынады және ұзартуды талап етеді, әйтпесе босап, оны кез келген адам иеленуі мүмкін.

SEO және іздеу

Индекстеу: Беттің іздеу жүйесінің базасына түсуі. Бет браузерде ашылып, сонымен бірге индексте болмауы мүмкін — бұл әртүрлі нәрсе.
Canonical: Телнұсқалар арасынан беттің негізгі нұсқасын көрсететін тег. Жиі кездесетін қате — барлық беттен басты бетке canonical: сонда сайт іздеу жүйесіне басты беттен басқа беттердің қажет еместігін хабарлайды.
hreflang: Бір беттің тілдік нұсқаларын байланыстыратын разметка. Тек екіжақты жұмыс істейді: орыс нұсқасы ағылшынға сілтесе, ағылшыны орысқа сілтеуі керек.
robots.txt: Іздеу роботтарына арналған айналып өту ережелерінің файлы. Сканерлеуді басқарады, бірақ индекстелген беттерді жоймайды — ол үшін басқа құрал қажет.
Сайт картасы (sitemap.xml): Іздеу жүйесі айналып өтуі керек мекенжайлар тізімі. Оған тек 200 код қайтаратын каноникалық беттер түседі — редиректтерден тұратын карта ішінара еленбейді.
Семантикалық ядро: Сайт оңтайландырылатын сұраныстардың ниет бойынша топталған тізімі. Топтау тізімнің өзінен маңыздырақ: әртүрлі ниет әртүрлі бетті талап етеді.
Сұраныстар каннибализациясы: Сайттың бірнеше беті бір сұраныс үшін бәсекелесіп, біреуін күшейтудің орнына сигналдарды өзара бөлісетін жағдай.
Core Web Vitals: Google-дың үш метрикасы: LCP (негізгі мазмұн қашан пайда болады), INP (интерфейс қаншалықты жылдам жауап береді) және CLS (жүктелу кезінде бет қаншалықты «секіреді»).
GEO: Жасанды интеллект іздеуіне — ChatGPT, Perplexity және соған ұқсастарға — оңтайландыру. Классикалық SEO-дан айырмашылығы: мақсат тізімде орын алу емес, жауапта дәйексөз ретінде келтірілу.
Schema.org: Бет мазмұнын машина оқитындай сипаттайтын микроразметка стандарты. Пайдаланушыға шынымен көрінетін нәрсені ғана белгілеу орынды.
Кері сілтеме: Бөгде сайттан сіздің сайтыңызға сілтеме. Іздеу жүйесі үшін бұл сенім дауысы; мұндай сілтемелердің саны мен сапасы бәсекелі сұраныстар бойынша рейтингтің басты факторларының бірі.

Аналитика және конверсия

Конверсия: Мақсатты әрекетті орындаған келушілер үлесі. «Жалпы сайт бойынша» емес, нақты қадамнан есептеледі — әйтпесе сан ештеңе білдірмейді.
UTM-белгілер: Бет мекенжайындағы келушінің қайдан келгенін көрсететін параметрлер. Жарнама трафигін органикадан ажыратуға және арна тиімділігін есептеуге мүмкіндік береді.
Тұтас аналитика: Жарнама басылымынан кассадағы ақшаға дейінгі деректерді идентификаторлар тізбегі арқылы байланыстыру. Онсыз дашборд салыстыруға келмейтін сандарды жай ғана қосады.
CTR: Басылымдардың көрсетілімге қатынасы. Іздеуде жақсы позициядағы төмен CTR әдетте тақырып пен сипаттаманың сұранысқа жауап бермейтінін білдіреді.
Бас тарту: Келуші ешқандай әрекет жасамай кеткен визит. Өздігінен жоғары бас тарту пайызы әрдайым жаман емес — сұраққа жауап беретін бетте бұл норма.

Кеңес

Жобаңызды талқылайық па?

Кеңес тегін. Кездесуде тапсырмалар, жұмыс форматы және барлық сұрақтар қаралады.

@info_codenovaevolution

info@codenovaevolution.com

Жауап уақыты

Әдетте бір сағат ішінде

Алдағы не болады?

01Жоба мен талаптарды талқылау
02Оңтайлы шешім ұсынылады
03Жұмыс жоспары мен смета жасалады