Луғат
Луғати истилоҳоти веб-таҳия
Таърифҳои кӯтоҳи истилоҳоте, ки дар муҳокимаи лоиҳаҳо, пешниҳодҳои тиҷоратӣ ва мақолаҳои мо вомехӯранд. Бе жаргон ва бе кӯшиши таассурот гузоштан.
Сайт ва таҳия
- Лендинг
- Сайти яксаҳифагӣ бо як амали ҳадафнок — дархост, харид ё бақайдгирӣ. Аз сайти бисёрсаҳифагӣ на бо андоза, балки бо доштани як вазифа фарқ мекунад.
- Сайти бисёрсаҳифагӣ
- Сайт бо бахшҳо: хидматҳо, кейсҳо, блог, тамосҳо. Вақте лозим мешавад, ки боздидкунанда пеш аз қарор чизе барои омӯхтан дошта бошад ва трафики ҷустуҷӯӣ аз рӯи мавзӯъҳои гуногун муҳим бошад.
- CMS
- Системаи идораи мундариҷа — панели маъмурӣ, ки тавассути он соҳиби сайт матн, мол ва хабарҳоро бе барномасоз тағйир медиҳад.
- MVP
- Маҳсулоти ҳадди ақали қобили ҳаёт — версияи аввал бо маҷмӯи функсияҳое, ки бе онҳо маҳсулот кор намекунад. Боқимонда аз рӯи рафтори воқеии корбарон илова мешавад.
- Сайти калидбадаст
- Лоиҳае, ки ба кор омода супорида мешавад: таҳлил, тарҳ, таҳия, пуркунӣ, тайёрии SEO ва оғоз. Пешбарӣ ва реклама одатан ба ин дохил намешаванд — онҳоро алоҳида аниқ кардан лозим.
- Супориши техникӣ
- Ҳуҷҷате, ки ҳадафҳо, ҳаҷми кор ва меъёрҳои қабулро сабт мекунад. Вазифаи он тавсифи ҳар пиксел не, балки таъмини он аст, ки фармоишгар ва таҳиягар як натиҷаро тасаввур кунанд.
- Ҷобаҷогузории мутобиқ
- Усули ҷобаҷогузорие, ки дар он саҳифа дар экранҳои ҳар андоза — аз телефон то монитори васеъ — дуруст намоиш дода мешавад. Дар соли 2026 ин интихоб не, балки меъёр аст.
Меъморӣ ва технологияҳо
- Frontend
- Қисми сайт, ки дар браузери корбар кор мекунад: интерфейс, ҷобаҷогузорӣ, ҳамкорӣ бо унсурҳои саҳифа.
- Backend
- Қисми серверӣ: пойгоҳи додаҳо, мантиқи коркарди дархостҳо, ҳамгироиҳо. Корбар онро намебинад, аммо расидани дархост ба менеҷер маҳз ба он вобаста аст.
- API
- Интерфейсе, ки тавассути он як система ба дигаре маълумот медиҳад — масалан, сайт дархостро ба CRM мефиристад. Вақте мегӯянд «ҳамгироиро танзим кардан», одатан кор бо API дар назар аст.
- SSR
- Рендеринги серверӣ — саҳифа дар сервер ҷамъ шуда, ба браузер омода меояд. Барои ҷустуҷӯ муҳим аст: бе он краулер метавонад ба ҷои мундариҷа саҳифаи холӣ гирад.
- PWA
- Веб-барномаи прогрессивӣ: сайте, ки ба телефон ҳамчун барнома насб мешавад, офлайн кор мекунад ва push-огоҳиномаҳоро дастгирӣ мекунад, аммо нашрро дар мағозаи барномаҳо талаб намекунад.
- CRM
- Системаи баҳисобгирии кор бо муштариён: дархостҳо, муомилаҳо, вазифаҳо, таърихи муошират. Ба саволи «ҳоло бо ин муштарӣ чӣ мешавад» ҷавоб медиҳад.
- ERP
- Системаи идораи равандҳои дохилӣ: анбор, молия, харид, истеҳсолот. Баръакси CRM ба дохили тиҷорат менигарад, на ба муштарӣ.
- Хостинг
- Сервере, ки сайт дар он ҷисман ҷойгир аст. Домен суроға аст, хостинг худи бино; инҳо хидматҳои гуногун ва аксаран таъминкунандагони гуногунанд.
- Домен
- Суроғаи сайт. Абадӣ харида намешавад — ба мӯҳлат иҷора гирифта мешавад ва дароз карданро талаб мекунад, вагарна озод мешавад ва онро ҳар кас гирифта метавонад.
SEO ва ҷустуҷӯ
- Индексатсия
- Ворид шудани саҳифа ба пойгоҳи системаи ҷустуҷӯӣ. Саҳифа метавонад дар браузер кушода шавад ва дар айни замон дар индекс набошад — инҳо чизҳои гуногунанд.
- Canonical
- Тег, ки версияи асосии саҳифаро дар байни такрорҳо нишон медиҳад. Хатои маъмул — canonical ба саҳифаи асосӣ аз ҳамаи саҳифаҳо: ин тавр сайт ба системаи ҷустуҷӯӣ мегӯяд, ки ҳамаи саҳифаҳо ба ҷуз асосӣ лозим нестанд.
- hreflang
- Қайдгузорие, ки версияҳои забонии як саҳифаро мепайвандад. Танҳо дуҷониба кор мекунад: агар версияи русӣ ба англисӣ ишора кунад, англисӣ бояд ба русӣ ишора кунад.
- robots.txt
- Файли қоидаҳои гузариш барои роботҳои ҷустуҷӯӣ. Сканеркуниро идора мекунад, аммо саҳифаҳои аллакай индексатсияшударо нест намекунад — барои ин абзорҳои дигар лозиманд.
- Харитаи сайт (sitemap.xml)
- Рӯйхати суроғаҳое, ки системаи ҷустуҷӯӣ бояд гузарад. Ба он танҳо саҳифаҳои каноникӣ бо коди 200 дохил мешаванд — харитаи аз редиректҳо иборат қисман нодида гирифта мешавад.
- Ҳастаи семантикӣ
- Рӯйхати дархостҳо, ки аз рӯи ният гурӯҳбандӣ шудааст ва сайт барои онҳо оптимизатсия мешавад. Гурӯҳбандӣ аз худи рӯйхат муҳимтар аст: ниятҳои гуногун саҳифаҳои гуногунро талаб мекунанд.
- Каннибализатсияи дархостҳо
- Ҳолате, ки якчанд саҳифаи сайт барои як дархост рақобат мекунанд ва ба ҷои тақвияти яке сигналҳоро байни худ тақсим мекунанд.
- Core Web Vitals
- Се метрикаи Google: LCP (мундариҷаи асосӣ кай пайдо мешавад), INP (интерфейс то чӣ андоза зуд ҷавоб медиҳад) ва CLS (саҳифа ҳангоми боркунӣ то чӣ андоза «меҷаҳад»).
- GEO
- Оптимизатсия барои ҷустуҷӯи зеҳни сунъӣ: ChatGPT, Perplexity ва монанди онҳо. Аз SEO-и классикӣ бо он фарқ мекунад, ки ҳадаф иқтибос шудан дар ҷавоб аст, на гирифтани мавқеъ дар рӯйхат.
- Schema.org
- Стандарти микроқайдгузорӣ, ки мундариҷаи саҳифаро ба таври мошинхон тавсиф мекунад. Танҳо он чиро қайд кардан мантиқӣ аст, ки воқеан ба корбар намоён аст.
- Пайванди бозгашт
- Пайванд аз сайти дигар ба сайти шумо. Барои системаи ҷустуҷӯӣ ин овози эътимод аст; шумора ва сифати чунин пайвандҳо яке аз омилҳои асосии рейтинг барои дархостҳои рақобатнок мебошад.
Таҳлил ва конверсия
- Конверсия
- Ҳиссаи боздидкунандагоне, ки амали ҳадафнокро иҷро кардаанд. Аз қадами мушаххас ҳисоб карда мешавад, на «умуман аз рӯи сайт» — вагарна рақам ҳеҷ маъно надорад.
- Тегҳои UTM
- Параметрҳо дар суроғаи саҳифа, ки нишон медиҳанд боздидкунанда аз куҷо омадааст. Имкон медиҳанд трафики реклама аз органикӣ ҷудо карда шавад ва самаранокии канал ҳисоб шавад.
- Таҳлили сарбасар
- Пайвасткунии маълумот аз пахши реклама то пул дар касса тавассути занҷири идентификаторҳо. Бе он дашборд танҳо рақамҳои муқоисанашавандаро ҷамъ мекунад.
- CTR
- Таносуби пахшҳо ба намоишҳо. Дар ҷустуҷӯ CTR-и паст ҳангоми мавқеи хуб одатан маънои онро дорад, ки сарлавҳа ва тавсиф ба дархост ҷавоб намедиҳанд.
- Радкунӣ
- Боздиде, ки дар он боздидкунанда бе иҷрои амале рафтааст. Худ аз худ фоизи баланди радкунӣ на ҳамеша бад аст — дар саҳифае, ки ба савол ҷавоб медиҳад, ин меъёр аст.
Машварат
Лоиҳаро муҳокима мекунем?
Машварат ройгон аст. Дар вохӯрӣ — вазифаҳо, формати кор ва ҷавоб ба ҳамаи саволҳо.
Сабти ном ба машварат
Тамос
Баъд чӣ мешавад?
1.Муҳокимаи лоиҳа ва талабот
2.Интихоби ҳалли беҳтарин
3.Нақшаи кор ва смета