Saytdan kelgan tijorat taklifi so‘rovi odatda saytning o‘zida emas, yuborilgandan keyin yo‘qoladi: xat hech kim ko‘rib chiqmaydigan umumiy pochta qutisiga ketdi, bildirishnoma spamga tushdi, menejer esa ta’tilda. Har bir so‘rov menejerga yetib borishi va javob olishi uchun qisqa forma, so‘rovni albatta ko‘riladigan joyga — CRM’ga yoki Telegram’ga — yetkazish va xarid mutaxassisiga so‘rov qabul qilingani haqida avtojavob kerak.
Quyida so‘rovlar aynan qayerda yo‘qolishini, formada qanday maydonlar kerakligini, uni qayerga ulash kerakligini va hech narsa yo‘qolmayotganini qanday tekshirishni ko‘rib chiqamiz.
Saytdan kelgan tijorat taklifi so‘rovlari qayerda yo‘qoladi
Odatda arizalar o‘sha-o‘sha joylarda yo‘qoladi:
-
Umumiy pochta. Xatlar hamma o‘qiydigan va hech kim o‘qimaydigan umumiy manzilga keladi. Har kim boshqa birov javob beradi, deb o‘ylaydi.
-
Ogohlantirishsiz buzilgan forma. Sayt yangilangandan keyin u xat yuborishni to‘xtatdi va buni hech kim sezmadi: so‘rovlar shunchaki kamayib qoldi.
-
Spam. Saytdan kelgan xatlar spamga tushadi va menejer ularni ko‘rmaydi.
-
Menejerning shaxsiy pochtasi. Menejer ta’tilda yoki ishdan ketgan, arizalar esa uning manziliga kelishda davom etadi.
-
Shaxsiy telefondagi yozishma. Xarid mutaxassisi saytdagi havola orqali Telegram’ga yozdi, javobni esa bitta xodim o‘z raqamidan beradi. Xodim ketdi — yozishma ham u bilan ketdi.
-
Fayl biriktirilmadi. Forma katta hajmli chizmani yoki kerakli formatni qabul qilmaydi va xarid mutaxassisi urinishdan voz kechadi.
-
Yuborilgandan keyingi jimlik. Xarid mutaxassisi so‘rov yetib bordimi-yo‘qmi, tushunmadi va uni boshqa yetkazib beruvchiga yubordi.
Eng yomoni — bu yo‘qotishlar ko‘rinmaydi. Xarid mutaxassisi shikoyat qilmaydi — u shunchaki boshqa yetkazib beruvchi bilan ishlaydi, kompaniyada esa sayt «ariza keltirmaydi», degan xulosaga kelishadi.
Tijorat taklifi so‘rovi formasida qanday maydonlar kerak
Forma menejer usiz hisob-kitobni boshlay olmaydigan ma’lumotlarni yig‘ishi kerak — undan ortig‘ini emas. Har bir ortiqcha majburiy maydon — formani yopish uchun sabab.
-
Mahsulot. Katalogdan tanlash yoki o‘z so‘zlari bilan tavsiflash. Agar so‘rov mahsulot kartochkasidan yuborilsa, maydon avtomatik to‘ldiriladi.
-
Miqdor. Partiya yoki taxminiy ehtiyoj — xarid mutaxassisida hali aniq raqam bo‘lmasligi mumkin.
-
Qachon kerak. Yetkazib berish qaysi sanagacha kerakligi. Buyurtmani olasizmi-yo‘qmi, shunga bog‘liq.
-
Chizma yoki texnik topshiriq fayli. Forma buyurtmachilaringiz ishlaydigan formatlarni va faqat kichik rasmlarni emas, real hajmdagi fayllarni qabul qiladi.
-
Kontaktlar. Ism, kompaniya, telefon yoki Telegram — xarid mutaxassisiga qaysi biri qulay bo‘lsa.
To‘lov shartlari, yetkazib berish va qadoqni menejer suhbatda aniqlashtiradi.
Agar xarid mutaxassisi formani to‘ldirishni xohlamasa, unga boshqa yo‘l bering: «Telegram orqali yozish» tugmasi yoki chizmani yuborish mumkin bo‘lgan manzil. Asosiysi, bu kanallar ham kimningdir shaxsiy raqamiga emas, mas’ul shaxsga olib borsin.
Formani telefondan ham tekshirib ko‘ring: xarid mutaxassisi so‘rovni to‘g‘ridan-to‘g‘ri obyektdan yuborishi mumkin, chizma esa unda kompyuterda emas, galereyada bo‘ladi.
So‘rov qayerga boradi: CRM yoki menejerning Telegram’i
So‘rov shunchaki saqlanadigan joyga emas, u bilan ishlanadigan joyga tushishi kerak.
-
Menejer yoki savdo bo‘limining Telegram’i. Bildirishnoma telefonga keladi va menejer so‘rovni darhol ko‘radi. Kichik jamoaga ko‘pincha shuning o‘zi yetarli. Kamchiligi — xabarni ko‘rmay o‘tib ketish oson, so‘rov holati esa hech qayerda belgilanmaydi.
-
CRM. So‘rov mas’ul shaxsi, holati va tarixi bo‘lgan bitimga aylanadi. Menejer ta’tilda — so‘rovni rahbar ko‘radi. Menejer ishdan ketdi — mijoz bazada qoladi.
Odatda ikkalasini birga ishlatish ishonchliroq: so‘rov CRM’da bitim yaratadi va bir vaqtning o‘zida Telegram’ga bildirishnoma bo‘lib keladi. Agar menejerlar bir nechta bo‘lsa, CRM arizalarni yo‘nalishlar bo‘yicha yoki navbat bilan taqsimlaydi, so‘rovga uzoq javob berilmasa esa rahbar eslatma oladi.
CRM’ning yana bir qulayligi — chizma kimningdir xatidagi ilovada emas, bitim kartochkasida saqlanadi. Agar xarid mutaxassisi qayta yozsa, tizim uni telefon raqami yoki pochtasi bo‘yicha topadi va u ilgari nimani so‘raganini hamda unga nima deb javob berilganini ko‘rsatadi.
Arizalarga kim javob berishidan qat’i nazar, har birining ta’til va kasallik vaqtida o‘rnini bosadigan xodimi bo‘lishi kerak.
Avtojavob: so‘rov qabul qilindi, javob beriladi
Yuborilgandan so‘ng xarid mutaxassisi ekranda so‘rov qabul qilinganini darhol ko‘rishi kerak. Ortidan — tasdiqlovchi xat yoki xabar: so‘rov raqami, aynan nima yuborilgani, kim javob berishi va javobni qachon kutish kerakligi.
Masalan: «Rahmat, so‘rovingiz qabul qilindi va menejer [ism]ga topshirildi. U siz bilan [muddat] bog‘lanadi. Biror narsa qo‘shmoqchi bo‘lsangiz, shunchaki shu xabarga javob bering».
Avtojavobni xarid mutaxassisi formani qaysi tilda to‘ldirgan bo‘lsa, o‘sha tilda yozing va unga «sayt ma’muriyati» deb emas, menejerning ismi bilan imzo qo‘ying. Savdo bo‘limi haqiqatan ham rioya qila oladigan muddatni ko‘rsating: halol muddat tez, lekin buzilgan muddatdan yaxshiroq. Agar hisob-kitob uchun vaqt kerak bo‘lsa, shunday deb yozing: menejer avval tafsilotlarni aniqlashtirish uchun bog‘lanadi, hisob-kitobni esa keyinroq yuboradi.
Avtojavob xarid mutaxassisidagi «yetib bordimi» degan savolni olib tashlaydi. Sizda esa taklifni xotirjam hisoblash uchun vaqt paydo bo‘ladi: xarid mutaxassisi so‘rovi bilan allaqachon shug‘ullanishayotganini biladi.
Shu bilan birga avtojavob — foydali narsa berish uchun imkoniyat: katalogga, sertifikatlarga yoki ishlab chiqarish haqidagi sahifaga havola. Xarid mutaxassisi hisob-kitobni kutayotganda siz bilan tanishishda davom etadi.
Arizalar hisobi: analitikadagi maqsadlar
Sayt qancha tijorat taklifi so‘rovi keltirayotgani va ular qayerdan kelayotganini tushunish uchun Yandeks Metrikada yoki Google Analytics’da forma yuborilishiga maqsad sozlang. Shunda bir oyda qancha ariza kelgani va qaysi manbalardan — qidiruv, reklama, xabarnomalar — kelgani ko‘rinadi. Telefon raqami va Telegram tugmasi bosilishini alohida maqsadlar sifatida belgilang: xarid mutaxassislarining bir qismi formani to‘ldirmaydi, balki darhol yozadi yoki qo‘ng‘iroq qiladi.
Oyiga bir marta ikki sonni solishtiring: analitika qancha so‘rovni qayd etgan va CRM’da qancha ariza paydo bo‘lgan. Agar CRM’da kamroq bo‘lsa, arizalar qayerdadir yo‘qolmoqda va siz qayerdan qidirishni bilasiz.
Qancha ariza buyurtmaga aylanganini ham kuzatib boring. Agar arizalar ko‘p, buyurtmalar esa kam bo‘lsa, gap javob tezligida yoki takliflarning o‘zida bo‘lishi mumkin — bu endi savdo bo‘limi bilan suhbat mavzusi. Reklama, sayt, CRM va savdoni bitta manzaraga qanday bog‘lashni uzluksiz analitika haqidagi maqolada aytib beramiz.
Agar arizalar umuman kam bo‘lsa, gap endi yo‘qotishlarda emas: xarid mutaxassislari sizni topa oladimi-yo‘qmi, masala shunda. Bunga ishlab chiqaruvchi sayt orqali ulgurji xaridorlar va dilerlarni qanday topishi mumkinligi haqidagi maqola bag‘ishlangan.
Tekshiruv ro‘yxati
-
Sinov so‘rovi. Saytdan o‘zingiz so‘rov yuboring va uni kim va qachon olganini tekshiring.
-
Qabul qiluvchi. So‘rovlar faqat umumiy pochta qutisiga emas, aniq bir mas’ul shaxsga boradi.
-
Fayllar. Forma kerakli formatdagi va real hajmdagi chizmalarni qabul qiladi.
-
Tasdiq. Xarid mutaxassisi so‘rov qabul qilinganini darhol ko‘radi va javobni qachon kutishni biladi.
-
O‘rinbosar. Agar menejer ta’tilda bo‘lsa, uning arizalarini boshqa kimdir ko‘radi.
-
Analitikadagi maqsad. Tijorat taklifi so‘rovini yuborish Metrikada yoki Google Analytics’da maqsad sifatida sozlangan.
-
Solishtirish. Analitikadagi so‘rovlar soni CRM’dagi arizalar soniga mos keladi.
Agar saytdan kelgan arizalaringiz pochtaga tushib, keyin o‘z holiga tashlab qo‘yilayotgan bo‘lsa — formani CRM va Telegram bilan bog‘lash, avtojavob va analitikadagi maqsadlarni sozlashda yordam beramiz. Batafsil — sayt integratsiyalari va tashqi servislar sahifasida hamda «Ishlab chiqarish kompaniyasi uchun sayt» sahifasida. Ishimizga misol — bosma platalar ishlab chiqaruvchisi BOFPCB sayti.