Domen odatda besh daqiqada tanlanadi va u bilan yillab yashaladi. .uz zonasida bu qarorni biroz diqqat bilan qabul qilgan ma’qul: ro‘yxatga olish qoidalari, ochiq ma’lumotlar tarkibi va uzaytirish tartibi odatlangan xalqaro zonalardan farq qiladi.
Bu qancha turadi
.uz zonasidagi ro‘yxatdan o‘tish yillab sotiladi va registratorlar narxnomasiga ko‘ra bir yil taxminan 45 000 so‘m turadi; keyingi har bir yil o‘sha summani qo‘shadi. Aniq narxni xarid kunida aniq registratorda ko‘ring — u o‘zgaradi va registratorlar orasida farq bor.
Alohida xarajat moddasi — hosting. Domen va hosting turli narsalar bo‘lib, ko‘pincha birga sotiladi: domen — manzil, hosting — fayllar turadigan joy. Ularni turli kompaniyalardan olish mumkin va ba’zan bu arzonroq.
Nima ommaviy bo‘ladi
Ilgari faqat xalqaro domenlarni ro‘yxatdan o‘tkazganlar uchun asosiy kutilmagan narsa shu. Ro‘yxatdan o‘tishda ko‘rsatgan ma’lumotlaringiz ommabop whois xizmatiga tushadi. Har qanday odam domeningizni kiritib, u kimga rasmiylashtirilganini va qanday aloqa ma’lumotlari ko‘rsatilganini ko‘ra oladi.
Amaliy xulosa oddiy: siz baribir saytda e’lon qiladigan kontaktlarni ko‘rsating. Shaxsiy emas, ishchi pochtani. Oilangiz qo‘ng‘iroq qiladigan raqamni emas, ishchi telefonni. Xalqaro zonalarda bu ma’lumot ko‘pincha maxfiylik xizmati ortiga yashiriladi — .uz’da bunga umid qilmagan ma’qul.
Ro‘yxatdan o‘tish qanday kechadi
-
Nom bo‘shligini tekshirasiz.
-
Registratorga ega ma’lumotlari bilan ariza qoldirasiz.
-
Registrator ma’lumotlarni tekshiradi va hisob-faktura yozadi.
-
To‘lovdan so‘ng domen zona ma’muriyatiga faollashtirishga ketadi.
To‘lov bilan ishlaydigan domen o‘rtasida vaqt o‘tadi — bu .com’dagidek bir zumda bo‘ladigan amaliyot emas. Ishga tushirishni o‘sha kunga emas, zaxira bilan rejalashtiring.
.uz yoki .com
Yagona javob yo‘q, lekin tushunarli ayru bor.
-
.uz — mijozlar mamlakat ichida bo‘lsa. U «mahalliy kompaniya» deb o‘qiladi va mahalliy ishonch uchun bu ishlaydi.
-
.com — eksportga ishlasangiz yoki rejalashtirsangiz. Chet ellik xaridor .com’ni neytral deb qabul qiladi, notanish davlat zonasini esa ba’zan ehtiyot bo‘lish sababi deb biladi.
-
Ikkalasi — ishlaydigan variant, lekin faqat biri asosiy bo‘lib, ikkinchisi unga yo‘naltirsagina. Ikki domendagi bir xil ikkita sayt — bu qidiruvda bir-biriga ikki raqobatchi.
Nima qilmaslik kerak
-
Domenni pudratchiga rasmiylashtirish. Ega siz bo‘lishingiz kerak. Pudratchini almashtirish bu manzil kimniki degan muzokaraga aylanmasligi lozim.
-
Ro‘yxatdan o‘tishda ko‘rsatilgan pochtaga kirishni yo‘qotish. Uzaytirish haqidagi barcha xabarlar o‘sha yerga keladi.
-
Avtomatik uzaytirishga suyanib, uni tekshirmaslik. Domenni to‘langan hisob bilan ham yo‘qotish mumkin — bu haqda blogda alohida tahlil bor.
Qisqa nazorat ro‘yxati
-
Ega — sizning kompaniyangiz yoki siz, pudratchi emas.
-
Arizadagi kontaktlar — shaxsiy emas, e’lon qilinadigan.
-
Ega pochtasi ochiq va uni kimdir o‘qiydi.
-
Uzaytirish sanasi siz ko‘radigan joyda yozilgan.
-
Agar domen ikkita bo‘lsa — qaysi biri asosiy ekani hal qilingan.
Agar domen bor-u, unda sayt hali bo‘lmasa — sozlamalarda nima borligini ko‘rib, ishga tushirishdan oldin nimani tuzatish kerakligini ayta olamiz.
