Қолдау «сақтық үшін» деген сақтандыруға ұқсас естіледі, сондықтан одан жиі бас тартады. Мәселе — сайт бір орында тұрмайды: оның айналасында браузерлер, төлем жүйелері, іздеу жүйелерінің ережелері және сертификаттардың мерзімі өзгереді. Ештеңе істемеу де — бір шешім, жай ғана оның салдары бірден келмейді.
Қолдауға шын мәнінде не кіреді
Оны әдетте «мәтін мен суретті түзету» деп елестетеді. Бұл — аз бөлігі ғана. Нақты тізім басқаша көрінеді:
-
Жаңартулар. CMS, кітапханалар, тәуелділіктер. Өткізіп алынған әрбір жаңарту — шабуылдаушы да білетін белгілі осалдық.
-
Резервтік көшірмелер — және олардың қалпына келетінін тексеру. Ешкім бір рет те іске қоспаған бэкап — бэкап емес, үміт.
-
Сертификат пен домен. Екеуінің де мерзімі бар. Мерзімі өткен сертификат сайтты браузердің ескерту бетіне айналдырады.
-
Формалардың жұмысқа қабілеттілігі. Ең жиі кездесетін үнсіз бас тарту — бұл туралы төменде.
-
Қолжетімділікті бақылау. Құлағаны туралы клиент емес, сіз білуіңіз үшін.
-
Контенттік түзетулер. Қолдауды дәл осымен шатастыратын бөлігі.
Ең қымбат бас тарту — көрінбейтін бас тарту
Сайт құлайды — сіз бір сағатта білесіз. Ол жұмыс істеп тұрғанда, ал өтінім формасы жетуін тоқтатқанда әлдеқайда жаман: пошта құпия сөзі өзгерді, таратылым қызметінің лимиті бітті, хаттар спамға кетті. Сырттай ештеңе өзгерген жоқ. Қонақтар форманы толтырады, «рахмет» дегенді көреді және кетеді.
Мұны апталар өткен соң, әдетте кездейсоқ анықтайды. Жалғыз қорғаныс — тұрақты сынақ өтінімі және барлық өтінімдерді тек поштаға емес, дерекқорға жазу. Өтінімдер сақталса, поштаны жоғалту өтінімдерді жоғалту дегенді білдірмей қалады.
Не өздігінен бұзылады
-
Интеграциялар. Сыртқы сервистер API нұсқаларын өзгертеді және ескілерін өшіреді. Сіздің кодыңыз ескі тәсілмен жүгінуді жалғастырады және бір күні қате алады.
-
Бұзылған сілтемелер. Бетті өшірді, ал оған сілтемелер қалды — сайттың ішінде де, сыртында да.
-
Верстка ыдырайды. Браузерлер жаңарады, жаңа экран өлшемдері пайда болады.
-
Салмақ өседі. Админкаға телефоннан жүктелген әрбір фотосурет — біреу мобильді интернетте жүктейтін бірнеше мегабайт.
Кім не үшін жауап береді
Дәл осы жерде көбіне қайшылық туады. Аймақтарды бірінші оқиғаға дейін жазбаша бөліңіз:
-
Хостинг сервердің қосулы тұруына жауап береді.
-
Мердігер — код пен сайттың жұмыс істеуіне.
-
Сіз — доменге, қолжетімділікке және мазмұнға.
Сайт қолжетімсіз болғанда, «бұл кімнің аймағы» деген алғашқы сұрақ жарты күнді алмауы керек.
Қолдаудың іс жүзінде жоқ екенінің белгілері
-
Тәуелділіктер соңғы рет қашан жаңартылғанын білмейсіз.
-
Ешкім сайтты резервтік көшірмеден бір рет те қалпына келтірмеген.
-
Құлау туралы клиенттен білесіз.
-
«Шапкадағы телефонды ауыстыру» түзетуі бір аптаға созылады.
-
Домен мен хостингке қолжетімділік тек мердігерде.
Соңғы тармақ ең жағымсызы: бұл жұмыс сапасы туралы емес, мердігерді ауыстыру келіссөзге айналатыны туралы.
Жобаны тапсыру кезінде нені алу керек
Қолдауды алмасаңыз да, қолыңызда мыналар қалуы керек:
-
домен, хостинг және админкаға қолжетімділік — өз пошталарыңызға;
-
өз репозиторийіңіздегі бастапқы код;
-
сайтты нөлден қалай іске қосу керектігі туралы нұсқаулық;
-
резервтік көшірмелер қайда жатыр және оларды қалай қалпына келтіру керек.
Бұл сізді кез келген нақты орындаушыдан тәуелсіз ететін дәл сол жиынтық.
Сайт жұмыс істеп тұр, бірақ оны біреу бақылап тұрғанына сенімді болмасаңыз — оның ағымдағы жағдайын қарап, бірінші кезекте нені бақылау керектігін айта аламыз.
