ERP барои истеҳсолот системаи ягонаест, ки дар он фармоишҳо, анбор, мавод, истеҳсолот ва борфиристонӣ ба ҳам пайванданд. Менеҷер фармоишро қабул мекунад ва система нишон медиҳад, ки оё мавод кифоя аст, сех онро кай сохта метавонад ва чиро бояд иловатан харид. Он вақте лозим мешавад, ки ҷадвалҳо ва CRM дигар кифоя нестанд: маълумотро байни шуъбаҳо дастӣ мутобиқ мекунанд, дар бораи норасоии мавод бошад, вақте мефаҳманд, ки фармоиш аллакай дар кор аст.
Дар поён бо забони содда шарҳ медиҳем, ки ERP чист, аз CRM чӣ фарқ дорад, дар он чиро пеш мебаранд ва чаро ҷорӣ карданашро беҳтар аст аз як раванд оғоз кард.
ERP чист — бо забони содда
ERP ихтисораи ибораи англисии Enterprise Resource Planning, яъне «банақшагирии захираҳои корхона» аст. Захираҳо инҳоянд: мавод, таҷҳизот, одамон, вақт ва пул. Системаи ERP маълумотро дар бораи онҳо дар як пойгоҳ ҷамъ мекунад ва ҳар шуъба бо қисми худ аз маълумоти умумӣ кор мекунад.
Шуъбаи таъминот мебинад, ки барои фармоишҳои қабулшуда кадом мавод лозим аст. Анбор — чӣ омад, чӣ рафт ва чӣ барои фармоиши мушаххас ҷудо карда шудааст. Сех — имрӯз чӣ бояд кард ва то кадом мӯҳлат. Шуъбаи фурӯш — фармоишро дар асл кай ба мизоҷ фиристодан мумкин аст.
ERP-ро аксар вақт бо ибораи «барнома барои баҳисобгирии истеҳсолот» меҷӯянд. Ин ба ҳақиқат наздик аст, вале пурра нест: баҳисобгирӣ ба саволи «чӣ буд» ҷавоб медиҳад, ERP бошад, боз дар банақшагирӣ кӯмак мекунад — чиро, кай ва аз чӣ бояд сохт. Дар ҷадвалҳо ҳам бисёр чизро пеш бурдан мумкин аст, вале дар он ҷо ҳар тағйиротро дастӣ аз як файл ба файли дигар мегузаронанд ва хатои як ҷо ба ҷойҳои дигар мегузарад.
Фарқи ERP аз CRM дар чист
CRM дар бораи мизоҷ ва фурӯш аст: дархостҳо, пешниҳодҳои тиҷоратӣ, аҳдҳо, таърихи муошират. ERP дар бораи он аст, ки пас аз фурӯш дар дохили ширкат чӣ рӯй медиҳад: мавод, анбор, истеҳсолот, борфиристонӣ. Мухтасар: CRM ба саволи «чиро ва ба кӣ фурӯхтем» ҷавоб медиҳад, ERP бошад — ба саволи «инро аз чӣ, кай ва чӣ гуна месозем».
Ба истеҳсолоти хурд аксар вақт CRM бо марҳилаҳои истеҳсолӣ кифоя мекунад. Он чӣ гуна сохта шудааст, дар мақолаи дар бораи CRM барои истеҳсолот нақл мекунем. ERP вақте лозим мешавад, ки ба фармоишҳо анбор, харидҳо ва банақшагирии сарбории сех илова шаванд. Аксар вақт системаҳо якҷоя кор мекунанд: фармоиш дар CRM пайдо мешавад, ба ERP интиқол меёбад, ҳолати истеҳсол бошад, ба менеҷер бармегардад.
Дар системаи ERP барои истеҳсолот чиро пеш мебаранд
Маҷмӯи модулҳо дар системаҳои гуногун фарқ мекунад, вале барои истеҳсолот асос одатан як аст:
-
Фармоишҳо. Чӣ қабул шудааст, бо кадом афзалият, то кадом мӯҳлат ва чӣ аллакай дар кор аст.
-
Анбор. Боқимондаҳои мавод ва маҳсулоти тайёр, воридот, харҷ, захира барои фармоиши мушаххас. Менеҷер мебинад, ки чӣ озод аст ва чӣ аллакай ба мизоҷи дигар ваъда дода шудааст.
-
Мавод ва харидҳо. Маҳсулот аз чӣ иборат аст ва барои он аз ҳар чиз чӣ қадар сарф мешавад — масалан, барои монтажи платаҳои чопӣ ин рӯйхати компонентҳо барои ҳар плата аст. Аз рӯи ҳамин система ҳисоб мекунад, ки барои фармоишҳои нав чиро бояд иловатан харид, ва шуъбаи таъминот аз рӯи нақша харид мекунад, на дар лаҳзаи охир.
-
Истеҳсолот. Супоришҳо барои сех, марҳилаҳо, сарбории бахшҳо, баровардани маҳсулоти тайёр. Маълум аст, ки ҷои танг дар куҷост ва кай бахш озод мешавад.
-
Борфиристонӣ. Чӣ тайёр аст, чӣ ҷамъ карда шудааст, чӣ фиристода шудааст ва ба кӣ. Менеҷер ба мизоҷ чизеро, ки ҳанӯз сохта нашудааст, ваъда намедиҳад.
Агар шумо барномаи баҳисобгирии истеҳсолот ва анборро ҷустуҷӯ кунед, аз ду блок оғоз кунед: анбор ва супоришҳо барои сех. Ин ҳастаест, ки баъдтар ба он қисмҳои дигар илова мешаванд — ҳисобот барои роҳбар, назорати сифат, банақшагирӣ барои моҳҳои оянда.
Нишонаҳое, ки вақти ҷорӣ кардани ERP расидааст
ERP-ро кам вақт пешакӣ ҷорӣ мекунанд. Одатан ба он вақте меоянд, ки ҷадвалҳо барои ширкат хеле гарон меафтанд: бо таваққуфҳо, харидҳои фаврӣ, хатоҳо дар борфиристонӣ. Инак нишонаҳое, ки ин лаҳза наздик аст:
-
Мавод ногаҳон тамом мешавад. Дар бораи норасоӣ вақте мефаҳманд, ки фармоиш аллакай дар кор аст ва сех бекор истодааст.
-
Боқимондаҳо дар ҷадвал бо анбор мувофиқат намекунанд. Пеш аз фармоиши калон касе рафта рафҳоро аз нав мешуморад.
-
Мӯҳлатҳоро тахминӣ мегӯянд. Сарбории сехро ҳеҷ кас намебинад, бинобар ин мӯҳлат барои мизоҷ ваъдаи менеҷер аст, на натиҷаи ҳисоб.
-
Ҳамон як маълумотро чанд бор ворид мекунанд. Ба ҷадвали фурӯш, ба ҷадвали сех, ба 1С.
-
Ҳисобот барои роҳбар дастӣ ҷамъ карда мешавад. То он омода шавад, рақамҳои он аллакай кӯҳна шудаанд.
-
Афзоиш ба одамон бармехӯрад. Фармоишҳо бештар мешаванд ва барои ҷамъбасти онҳо боз як нафар лозим мешавад, ки бо ҷадвалҳо кор кунад.
-
Ҷадвалҳоро танҳо як нафар мефаҳмад. Ӯ ба рухсатӣ меравад — ва баҳисобгирӣ қатъ мешавад.
Як нишона сабаби ба тартиб овардани ҷадвалҳост. Якчанд нишона якбора сабаби ҷиддӣ андеша кардан дар бораи система аст.
ERP-и тайёр барои истеҳсолот ё ERP-и худ
ERP-ҳои тайёр, аз ҷумла дар асоси 1С, сохтори санҷидашуда медиҳанд: анбор, харидҳо, истеҳсолот ва ҳисобот дар онҳо аллакай андешида шудаанд. Камбудӣ дар он аст, ки аксар вақт равандҳои худро ба система мутобиқ кардан лозим меояд, такмилро бошад, мутахассисони маҳз ҳамин система анҷом медиҳанд. Агар истеҳсолоти шумо ба таври маъмулӣ ташкил шуда бошад, ERP-и тайёр интихоби оқилона аст.
Системаи худ он вақт маъно дорад, ки:
-
Равандҳо ғайристандартӣ ҳастанд. Истеҳсоли фармоишӣ, ки дар он ҳар маҳсулот алоҳида ҳисоб карда мешавад, ба схемаи намунавӣ хуб намеғунҷад.
-
Танҳо қисме аз ERP лозим аст. Масалан, анбор ва супоришҳо барои сех, ки бо 1С ва CRM-и аллакай амалкунанда пайваст шудаанд.
-
Ба сех интерфейси содда лозим аст. Усто марҳилаҳоро аз планшет, бо забони русӣ ё ӯзбекӣ, бе омӯзиши тӯлонӣ қайд мекунад.
Пайвасти ду система низ кор медиҳад: 1С барои муҳосибот ва ҳуҷҷатҳо боқӣ мемонад, модули худ бошад, истеҳсолотро пеш мебарад ва бо он маълумот мубодила мекунад.
Ҳангоми интихоб на ба рӯйхати функсияҳо, балки ба раванди худ нигаред. Системае мувофиқ аст, ки дар он фармоиши шумо роҳро аз қабул то борфиристонӣ бе ҷадвалҳои иловагӣ тай мекунад.
Ҷорисозиро аз чӣ бояд оғоз кард
Хатои маъмул — ҳама чизро якбора ба система гузаронидан. Ҷорисозӣ тӯл мекашад, одамон хаста мешаванд ва оҳиста-оҳиста ҳама ба ҷадвалҳо бармегарданд. Боэътимодтар аст, ки раванд ба раванд пеш равед:
-
Равандеро интихоб кунед, ки аз ҳама бештар азият медиҳад. Масалан, анбори мавод ё баҳисобгирии фармоишҳои дар кор буда.
-
Тавсиф кунед, ки он ҳоло чӣ гуна кор мекунад. Кӣ чӣ кор мекунад, маълумот дар куҷо нигоҳ дошта мешавад, дар куҷо гум мешавад.
-
Ин равандро дар система ба кор андозед. Бигзоред, одамон дар он кор кунанд, ва эродҳоро ҷамъ кунед.
-
Раванди навбатиро илова кунед. Вақте ки раванди аввал реша гирифт, истеҳсолотро пайваст кунед, баъд харидҳоро.
Дар дохили ширкат шахсе лозим аст, ки барои ҷорисозӣ ҷавобгар бошад. Бе ӯ система ҳамчун «лоиҳаи пудратчӣ» боқӣ мемонад. Дар аввал ҷадвалҳо дар баробари система истифода мешаванд — ин муқаррарӣ аст, вале санаеро муайян кунед, ки пас аз он маълумот танҳо дар система пеш бурда мешавад.
Пешакӣ мувофиқа кунед, ки версияи асосии маълумотномаҳо — номгӯй, мавод, мизоҷон — дар куҷо бошад: дар 1С ё дар системаи нав. CRM-ро низ ҳамин тавр марҳила ба марҳила ҷорӣ кардан беҳтар аст — нақшаи қадам ба қадам дар мақолаи «Ҷорисозии CRM: нақша барои 30, 60 ва 90 рӯз» оварда шудааст.
Чек-лист
-
Мавод. Шумо бе он ки ба анбор дароед, медонед, ки оё мавод барои фармоишҳои ҳафтаи оянда кифоя мекунад.
-
Боқимондаҳо. Рақамҳо дар баҳисобгирӣ бо он чи дар рафҳо ҳаст, мувофиқат мекунанд.
-
Мӯҳлатҳо. Мӯҳлатро ба мизоҷ аз рӯи сарбории сех мегӯянд, на тахминӣ.
-
Вориди маълумот. Ҳар фармоишро як бор ворид мекунанд, на ба якчанд ҷадвал.
-
Маълумотномаҳо. Маълум аст, ки версияи асосии номгӯй ва мизоҷон дар куҷост.
-
Қадами аввал. Шумо метавонед равандеро номбар кунед, ки ҷорисозиро аз он оғоз мекунед.
Агар ҷадвалҳо ва 1С аллакай аз истеҳсолот қафо монда бошанд, равандҳои шуморо таҳлил мекунем ва маслиҳат медиҳем, ки аз чӣ оғоз кунед: аз системаи тайёр, системаи худ ё пайвасти онҳо. Мо чунин системаҳоро чӣ гуна месозем, дар саҳифаи таҳияи CRM ва ERP нақл мекунем, ва бо истеҳсолкунандагон чӣ гуна кор мекунем — дар саҳифаи «Сайт барои ширкати истеҳсолӣ». Намунаи кори мо — сомонаи истеҳсолкунандаи платаҳои чопии BOFPCB.